Ապրիլյան ցույցի ժամանակ, որը անկասկած կառավարության դեմ ամենամեծ բողոքի ցույցն էր 1989 թվականից ի վեր, արհմիությունների դերը հատկապես ակնառու էր։ Նրանք ոչ միայն ապահովեցին ամբողջ միջոցառման գերազանց կազմակերպումը, այլև ստանձնեցին քաղաքական ագիտատորի դերը, հատկապես կառավարության հրաժարականի պահանջի հետ կապված։ Հաշվի առնելով այն մեծ լեգիտիմությունը, որն այժմ միությունները վայելում են քաղաքացիների շրջանում, հարց է առաջանում. պե՞տք է նրանց դերը լինի նաև քաղաքական:
«Respekt» ամսագրի ներկայիս համարում ասվում է. «Բացի արհմիություններից, նախաձեռնությունը մասնակցում է բողոքի ցույցերին» Pro«Alt»-ը կամ «Կանաչների կուսակցությունը»։ Չնայած այս քննադատները շատ հարցերի շուրջ հիմնարար համաձայնության չէին գա, նրանք համաձայն են երկու բանի շուրջ։ Կառավարության կրճատումներն ամենաշատը կհարվածեն աղքատներին։ Ահա թե որտեղ մենք կարող ենք հստակ ցույց տալ, թե ինչպես կարող են ընկալվել կամ արդեն ընկալվում են մեր երկրում արհմիությունները։ miniՇատերը կարող էին շաբաթ օրվա ցույցը շփոթել որևէ սովորական բողոքի շարժման հետ։
Ակնհայտ է, որ միությունները միշտ եղել և մնում են շահագրգիռ խումբ։ Կարլ Մյուլլերի «Լոբբինգը ժամանակակից ժողովրդավարություններում» գրքի համաձայն՝ մենք դրանք բաժանում ենք նյութական (տնտեսական) շահագրգռվածության և ոչ նյութական (գաղափարական շահագրգռվածության) շահագրգռվածության խմբերի։ Տնտեսական շահագրգռվածության խմբերը (որոնք նաև կոչվում են «ոլորտային շահագրգռվածության խմբեր») նպատակ ունեն մեծացնել օգուտները և ներկայացնել իրենց անդամների շահերը։ Գաղափարական շահագրգռվածության խմբերը (որոնք նաև կոչվում են «աջակցող») հիմնականում զբաղվում են այսպես կոչված հանրային շահով կամ ընդհանուր շահով. «Նրանց գոյությունը հիմնված չէ խմբի սեփական անդամների շահերը հետևելու վրա, այլ համայնքի կամ նույնիսկ ամբողջ հասարակության շահերի վրա»։
Չեխական արհմիությունների դեպքում կարող ենք խոսել այս երկու դերերի համընկնման մասին, քանի որ ապրիլյան ցույցի ժամանակ նրանք հանդես եկան այլ կազմակերպությունների և քաղաքական կուսակցությունների հետ համատեղ՝ ստեղծելով համաժամանակյա, միասնական ամբողջության տպավորություն։ Արհմիությունների դեպքում խոսքը միայն արհմիությունների կոնկրետ շահերի իրագործման մասին չէր (օրինակ՝ ուսուցիչների աշխատավարձերի բարձրացում), այլև հասարակության լայն շրջանակներում ագիտացիայի մասին, որը դրսևորվում էր կառավարության դեմ ուղղված կոչերի տեսքով։ Նրանց մասնակցությունը ցույցին, իհարկե, պայմանավորված էր նրանով, որ կառավարության գործողությունները խանգարում են առողջապահության և կրթության գերատեսչությունների աշխատանքի շրջանակին, բայց մենք չենք կարող թեթևամտորեն վերաբերվել այն փաստին, որ այս աժիոտաժը շատ առումներով համապատասխանում էր բողոքի բազմաթիվ կուսակցությունների վարքագծին։
Ավելին, չեխական արհմիությունները չեն թաքցնում իրենց աջակցությունը, հատկապես ընդդիմադիր քաղաքական կուսակցություններին: Առաջին հայացքից սա չպետք է մեզ շատ վրդովեցնի: Նույնիսկ Բելգիայի ամենալուրջ արհմիություններից մի քանիսը՝ ACV-ն (Ընդհանուր քրիստոնեական արհմիություն) և ABVV-ն (Ընդհանուր բելգիական արհմիություն), կապեր են պահպանում քաղաքական կուսակցությունների հետ: Այնուամենայնիվ, հայտնի չէ որևէ դեպք, երբ այդ արհմիությունները չքննադատեն կառավարության քաղաքականության միայն մասնակի կողմերը, այլ ամբողջ կառավարությունը: Կառավարության լեգիտիմությունը կասկածի տակ դնելը սահմանակից է ծայրահեղ դիրքորոշմանը, ինչը, անշուշտ, ինքնին ակնհայտ չէ նեոկորպորատիվ կազմակերպությունների համար, որոնք, ենթադրաբար, արհմիություններն են: Հենց այս սահմանումից է, որ արհմիությունների դերը պետք է համապատասխանի հասարակության մեջ առանձին խմբերի շահերի ներկայացմանը, որոնք, ընդհանուր առմամբ, կառավարության կամ այլ պետական մարմինների նկատմամբ իրենց արտոնյալ դիրքի շնորհիվ, համատեղ ստեղծում են կառավարության քաղաքականություն՝ ազդելով իրենց անդամների վրա՝ ընդունելու արհմիությունների և պետության միջև կնքված համաձայնագրերի պայմանները:
Սակայն այս բոլոր բանակցությունները պետք է հիմնված լինեն որևէ փոխզիջումային լուծման վրա, որը արհմիությունները չեն ընդունում։ Փոխարենը, նրանք ընդունում են բացարձակ դիրքային գործողությունների ձև և քաղաքացիական միավորումների ու նախաձեռնությունների հետ միասին՝ «Կանգնեցրեք կառավարությունը» բողոքի ակցիայի դրոշի ներքո, պայքարում են, օրինակ, ամբողջովին արհմիութենական չհանդիսացող հարցերի դեմ։ Օրինակ՝ արհմիության առաջնորդ Յարոսլավ Զավադիլը կառավարության քաղաքականությունը մեկնաբանում է հետևյալ խոսքերով. «Սրանք հակասոցիալական, վատ մտածված և շտապողական քայլեր են, որոնք ամենաշատը կազդեն ամենաաղքատների վրա»։ Հետաքրքիր կողմն այն է, որ կազմակերպիչները նույնպես համաձայն են, որ անհրաժեշտ է վերջ դնել «կնեկ»-ին։oneսկանդալներ» և «դեհ»oneբավական է քաղաքականություն։
Նման վարքագիծը տպավորություն է թողնում, որ միություններն արդեն գերազանցել են իրենց նշանակված դերը և զբաղվում են քարոզչության մի ձևով, որը...oneԱրդյունքում, դա կօգնի ընդդիմադիր կուսակցություններին, արմատական ձախերին, բայց նաև այսպես կոչված «միասնական հարցի» կուսակցություններին։ Եվ սա ոչ մի կապ չունի այս տեսակի կուսակցությունների բնական գաղափարական աջակցության հետ, որը բխում է արհմիությունների գոյության հենց բնույթից։
Հարցն այն է, թե որքանով պետք է արհմիությունները կատարեն այս դերը, և արդյոք դա քաղաքական կուսակցությունների, քաղաքացիական միավորումների և նախաձեռնությունների տիրույթը չէ։ Այս առումով քաղաքագետ Իրժի Պեհեն գրում է. «Քաղաքացիական հասարակության տարբեր ներկայացուցիչներ, որոնց թվում են արհմիությունները, իհարկե, իրավունք ունեն եզրակացնելու, որ այս կամ այն կառավարությունը վատն է և անգործունակ, և նրանք իրավունք ունեն քննադատելու այն կամ ճնշում գործադրելու դրա վրա։ Սակայն, եթե արհմիությունները նման ցույցեր են կազմակերպում ժողովրդավարական ճանապարհով հաստատված կառավարության դեմ, մենք հայտնվում ենք շատ թույլ սառույցի վրա։ Ոչ մի խորհրդարանական ժողովրդավարություն չի կարող գործել այս տեսակի ճնշման տեսքով, և արհմիությունները չպետք է խթանեն նման ջանքերը»։
Հետևաբար, արհմիությունների ներկայիս վարքագիծը ենթադրում է, որ դրանք կարող են ազդել կամ նպաստել հասարակության լայն շերտի վրա ազդելուն, ազդել քաղաքական մշակույթի վերաբերյալ նրանց մտածողության վրա կամ աղավաղել չեխական քաղաքականության վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Այս ամենը կարող է ծառայել քաղաքական կուսակցությունների շահերին, որոնք կարող են արհմիությունները դիտարկել որպես ևս մեկ քարոզչական և քաղաքական հարթակ, հատկապես ընտրարշավների կարիքների համար։ Եթե արհմիությունները ապագայում շարունակեն իրենց ներկայացնել նմանատիպ ոգով, և պետության վրա ճնշումը այս կերպ մեծանա, դա լավ նշան չէ ժողովրդավարության համար։
